回目錄 回上一頁 本篇文章總共有 10 個段落, 51 個語句, 919 個語詞, 1281 個音節
Kî-kî kòai-kòai 奇奇怪怪
Tân Khêng-ku 陳瓊琚
  I.Kūn-lâi tī Tâi-pak-chiu Chhit-chhiⁿ-kūn, Sū-lîm-chng ê Chi-san-giâm hū-kūn ê só͘-chāi, tāi-ke hong-siaⁿ pòng-iáⁿ kóng ū chhut Sian-chúi, só͘-í bô-lūn sím-mi̍h pīⁿ, nā lim hit ê chúi kap sóe chiū ōe hó, tì-kàu bô-lūn hn̄g, á-sī kūn ê lâng; bô-lūn sī ta-po͘, hū-jîn, lāu-lâng kap gín-ná, tāi-ke oe-oe khoeh-khoeh, ta̍k-ji̍t kàu tī Sū-lîm ê chhia-thâu teh chiūⁿ-lo̍h ê lâng bōe sǹg-tit.I、近來tī 台北州七星郡,士林庄ê 芝山巖附近ê 所在,逐家風聲謗影講有出仙水,所以無論甚物病,若lim hit 個水佮洗就會好,致到無論遠,抑是近ê 人;無論是查甫、婦人、老人佮囡仔,逐家oe-oe khoeh-khoeh,逐日到tī 士林ê 車頭teh 上落ê 人bōe 算得。
  Taⁿ in sī beh chhòng sím-mi̍h ? Thiaⁿ-kìⁿ kóng sī beh khì iúⁿ Sian-chúi. Góa tī-chia ài chiong chèng-lâng só͘ teh hong-siaⁿ pòng-iáⁿ hit ê Sian-chúi, chiàu 29 hō ê Tâi-ôan Ji̍t-ji̍t Sin-bûn só͘ chhut ê kì-sū lâi siá, pò lán khòaⁿ Pò ê hiaⁿ-chí chai-iáⁿ, sòa ǹg-bāng nā koh ū lâng teh thôan Sian-chúi, chiū thang pò in chai.今in 是beh 創甚物?聽見講是beh 去iúⁿ仙水。我tī-chia ài 將眾人所teh 風聲謗影hit 個仙水,照29號ê 台灣日日新聞所出ê 記事來寫,報咱看報ê 兄姊知影,續向望若koh 有 人teh 傳仙水,就thang 報in 知。
  In-ūi Sū-lîm Chi-san-giâm hū-kūn khah-siông lóng khiàm chúi, tāi-ke chin kan-khó͘. Chhàu-tú-khám chi̍t ê cha-bó͘-gín-ná tī Chi-san-giâm Hūi-chè-kiong hū-kūn, ū hoat-kiàn-tio̍h chi̍t khang bô-bī bô-chhàu ê he-to̍k-chúi ê chúi-gôan, ia̍h tú-tio̍h lán ê lâng chin hò͘ⁿ-kî-sim. Tùi án-ni tāi-ke hong-siaⁿ pòng-iáⁿ thôan kóng tī Hūi-chè-kiong (biō) ū chhut Sian-chúi. Āu-lâi ná thôan ná hô͘-tô͘, sòa kóng bô-lūn sím-mi̍h pīⁿ nā lim hit ê chúi lóng ōe hó, só͘-í tùi ta̍k só͘-chāi lâi chham-pài ê lâm-lú ta̍k-ji̍t ū kúi-nā chheng ê.因為士林芝山巖附近較常攏欠水,逐家真艱苦。Chhàu抵khám 1個查某囡仔tī 芝山巖惠濟宮附近,有發見著一空無味無臭ê he-to̍k水ê 水源,亦抵著咱ê 人真好奇心。Tùi án-ni 逐家風聲謗影傳講tī 惠濟宮(廟)有出仙水。後來那傳那糊塗,續講無論甚物病若lim hit 個水攏會好,所以tùi 逐所在來參拜ê男女逐日有幾若千個。
  Taⁿ in-ūi tī-hia chhut-ji̍p ê lâng múi-ji̍t ū hiah-ni̍h chōe, só͘-í Chèng-hú tong-kio̍k āu-lâi ū iúⁿ-lâi hō͘ ōe-seng chhì-giām-só͘ kiám-cha. Chi̍t-ē khòaⁿ chiah chai m̄-nā bōe-ōe i-hó pīⁿ, si̍t-chāi chôan-jiân bô ha̍h chòe lim ê chúi. Taⁿ chhin-chhiūⁿ ūi-tio̍h chit khóan bô-iáⁿ bô-chiah-ê tāi-chì, lâi liáu-chîⁿ kap liáu chi̍t khek chhian-kim ê sî-kan bōe sǹg-tit. Che sī chèng-bêng Tâi-ôan lâng bô khai-hòa ê só͘-chāi kap bê-sìn. Nā beh la̍p tē-cho͘-sè á-sī sím-mi̍h sè-kim, á-sī chû-siān sū-gia̍p, khah-chōe lóng bô tì-ì. Nā-sī chhin-chhiūⁿ ēng chit khóan bô lī-ek koh bô lō͘-ēng ê chîⁿ, tian-tò tāi-ke saⁿ-oe saⁿ-khoeh, saⁿ-chiⁿ chòe tāi-seng, si̍t-chāi chin-chin sī kî-kòai ê sū.今因為tī-hia 出入ê 人每日有 hiah-ni̍h濟,所以政府當局後來有iúⁿ來hō͘ 衛生試驗所檢查。一下看才知m̄ 若bōe 會醫好病,實在全然無合做lim ê 水。今親像為著這款無影無跡ê 事誌,來了錢佮了1刻千金ê 時間bōe 算得。Che是證明台灣人無開化ê 所在佮迷信。若beh 納地租稅抑是甚物稅金,抑是慈善事業,較濟攏無致意。若是親像用這款無利益koh 無路用ê 錢,顛倒逐家相oe 相khoeh,相爭做第先,實在真真是奇怪ê 事。
  II. Tī 6 ge̍h 26 hō, Gín-ná Sin-bûn chóa-siōng ū chhut chi̍t ūi chin hò͘ⁿ-ha̍k ê lāu lú-ha̍k-seng, miâ kiò-chòe 'Hiraiwa shima-ko,'nî-hè sī sì-cha̍p. I ū khì ji̍p tī Tang-kiaⁿ-chhī Pún-hiong ê Si̍t-gia̍p Lú-ha̍k-hāu ê it-liân. Chiàu lán só͘ chai, chit khóan ha̍k-hāu khah-siông sī cha̍p-saⁿ, sì hè ê lú-chú teh tha̍k. Lūn i ji̍p ha̍k-hāu ê tōng-ki sī ūi-tio̍h tī kúi-nā nî chêng i ê tiōng-hu kè-sin, ia̍h i chin ài chhiâⁿ-tî i chi̍t ê ko͘-to̍k ê ta-po͘-kiáⁿ chiâⁿ-chòe ū lō͘-ēng ê jîn-bu̍t, só͘-í thàn i iáu sòe-hàn ia̍h pún-sin ài seng khì gián-kiù, āu-lâi chiah ōe-hiáu thang kà-sī kiáⁿ-jî. Phah-sǹg khòaⁿ Pò ê hiaⁿ-chí khah-chōe tek-khak lia̍h-chòe chin kî-kòai ê sū. Si̍t-chāi ū-iáⁿ kî-kòai, in-ūi lán Pún-tó-lâng khah-siông nā kè-ang liáu-āu, chiū lūn gián-kiù ê sim-koaⁿ lóng bô--khì lah, hô-hòng nî-kí í-keng chia̍h kàu sì-cha̍p mah ? Chóng-sī kî-si̍t lūn chit ê lú-sū ê hò͘ⁿ-ha̍k put-chí ū thang hō͘ lán Tâi-ôan siàu-liân ê chí-bē chòe bô͘-hōan ê só͘-chāi.II、Tī 6 月26號,囡仔新聞紙上有出1位真好學ê 老女學生,名叫做「Hiraiwa shima-ko,」年歲是四十。伊有去入tī 東京市本鄉ê 實業女學校ê 一年。照咱所知,這款學校較常是十三、四歲ê 女子teh 讀。論伊入學校ê 動機是為著tī 幾若年前伊ê 丈夫過身,亦伊真ài chhiâⁿ-tî 伊1個孤獨ê查甫子成做有路用ê人物,所以趁伊iáu 細漢ia̍h本身ài 先去研究,後來才會曉thang 教示子兒。扑算看報ê兄姊較濟的確掠做真奇怪ê 事。實在有影奇怪,因為咱本島人較常若嫁翁了後,就論研究ê 心肝攏無去lah,何況年紀已經食到四十mah?總是其實論這個女士ê 好學不止有thang hō͘ 咱台灣少年ê 姊妹做模範ê 所在。
  III. Chêng tī Bí-kok chi̍t ê só͘-chāi ū chi̍t ê lú-sū kap chi̍t ê sin-sū kiat-hun. Hit ê sin-niû kiò-chòe Jōe-se-pin Lú-sū. I seng-khu ê tāng chiū-sī gō͘-pah gō͘-cha̍p-gō͘ pōng; nā sǹg chòe lán chit pêng ê tāng tú sī sì-pah kun iáu khah-ke. Nā-sī i ê tiōng-hu ê thé-keh tú-chiah ū i pún-sin saⁿ-hūn ê chi̍t-hūn tāng nā-tiāⁿ.III、 前tī 美國1個所在有1個女士佮1個紳士結婚。Hit 個新娘叫做Jōe-se-pin女士。伊身軀ê 重就是五百五十五磅;若算做咱這爿ê 重抵是四百斤iáu 較加。若是伊ê 丈夫ê 體格抵才有伊本身3 分ê 1分重nā-tiāⁿ。
  IV. Kó͘-chá tī Hi-lī-nî kok ū chi̍t ê chin chhut-miâ ê gâu-lâng. I ê miâ kiò-chòe Diogenes (Thê-ò-ki-nî-su). Tng-sî chèng-lâng tùi sì-hng lâi chiū-kūn i, ài beh thiaⁿ i ê kà-sī. Ū chi̍t-ji̍t tú sī tiong-tàu-sî Diogenes kia̍h chi̍t pha teng tùi koe-lō͘-ni̍h khì, sì-kòe khòaⁿ ná chhin-chhiūⁿ teh chhē-mi̍h chi̍t-iūⁿ. Ū lâng mn̄g i, kóng, "Cháiⁿ-iūⁿ tī chit ê ji̍t chiah-ni̍h iām ê sî lí teh kia̍h-teng mah ?" I ìn in, kóng, "Góa sī teh chhē chèng-ti̍t ê lâng.”IV、古早tī Hi-lī-nî國有1個真出名ê gâu 人。伊ê 名叫做Diogenes(Thê-ò-ki-nî-su)。當時眾人tùi 四方來就近伊,ài beh 聽伊ê 教示。有1日抵是中晝時Diogenes舉1葩燈tùi 街路ni̍h去,四界看那親像teh chhē 物1樣。有人問伊,講,「怎樣tī 這個日chiah-ni̍h炎ê 時你teh 舉燈mah?」伊應in,講,「我是teh chhē 正直ê 人。」
  Tú chi̍t pái A-le̍k-san-tāi ông khì Ko-lîm-to ê sî, chèng-lâng lóng chhut-lâi ngiâ-chih i, to̍k-to̍k Diogenes lóng bô khòaⁿ-kìⁿ; chóng-sī A-le̍k-san-tāi choan-choan sī ài beh thiaⁿ i ê ì-kiàn, só͘-í i m̄ lâi kìⁿ ông, ông chiū tiâu-tî khì chhē i. Ông khòaⁿ-kìⁿ i tó tī lō͘-piⁿ ê thô͘-kha óa tī chi̍t-kha tháng, ná gín-ná chin hoaⁿ-hí ji̍t-kng kap sio-khì, tiàm tī-hia iông-iông tek-ì. Taⁿ i khòaⁿ-tio̍h ông kap chōe-chōe peh-sìⁿ ûi kàu o͘-khâm-khâm, chiū beh-khí-lâi chē-teh, sòa kim-kim khòaⁿ ông ê bīn. A-le̍k-san-tāi chin thiàⁿ i, ia̍h kā i kóng, " Diogenes, góa ū thiaⁿ-tio̍h lí ê tì-hūi chin kú lah ! chit-tia̍p m̄-chai lí ū ài góa pang-chān lí sím-mi̍h, bô ? "I ìn, kóng, "Ū; góa ài lí tām-po̍h khiā khah-thè, chiah bián cha̍h-tio̍h góa ê ji̍t-kng." A-le̍k-san-tāi chin kî-kòai i ê ìn-tap, chóng-sī lóng bô siū-khì, tian-tò jú-hoat o-ló chit ê kî-kòai lâng. Tī i khiâ-bé beh tńg-khì ê sî kā i ê bú-koaⁿ kóng, "Siat-sú góa nā m̄-sī A-le̍k-san-tāi, góa tek-khak ài chòe chhin-chhiūⁿ Diogenes hit khóan ê lâng."抵1擺亞歷山大王去哥林多ê 時,眾人攏出來迎接伊,獨獨Diogenes攏無看見;總是亞歷山大專專是ài beh 聽伊ê 意見,所以伊m̄ 來見王,王就刁持去chhē 伊。王看見伊倒tī 路邊ê 塗腳倚tī 1腳桶,那囡仔真歡喜日光佮燒氣,tiàm tī-hia 洋洋得意。今伊看著王佮濟濟百姓圍到烏khâm-khâm,就peh 起來坐teh,煞金金看王ê 面。亞歷山大真疼伊,亦kā 伊講,「Diogenes,我有聽著你ê 智慧真久lah!chit-tia̍p m̄ 知你有ài 我幫贊你甚物,無?」伊應,講,「有;我ài 你淡薄企較退,才免cha̍h 著我ê 日光。」亞歷山大真奇怪伊ê 應答,總是攏無受氣,顛倒愈發o-ló 這個奇怪人。Tī 伊騎馬beh 轉去ê 時kā 伊ê 武官講,「設使我若m̄ 是亞歷山大,我的確ài 做親像Diogenes hit 款ê 人。」
  V. Chit-ê iû-gôan sī Hi-lī-nî ê tiat-ha̍k-chiá, miâ kiò-chòe Só͘-kek-lia̍p-tí (Socrates). I chi̍t pái tī jo̍ah-thiⁿ ū khí chi̍t keng chhù, chóng-sī chin sòe-keng, só͘-í chhù-piⁿ ê lâng chin kî-kòai. Tāi-ke teh siūⁿ kóng, Cháiⁿ-iūⁿ i tiàm hit keng ōe bóan-chiok ? chiū mn̄g i, kóng, "Sím-mi̍h lí-iû, chhin-chhiūⁿ lí chit khóan ê chhut-miâ lâng lâi khí kàu chit-keng ná chiáu-tû ê chhù ? Sī lí beh tiàm mah ?" Só͘-kek-lia̍p-tí ìn in, kóng, "Si̍t-chāi ū lí-iû. Sui-bóng chit keng chhù chiah-ni̍h sòe-keng, iáu-kú góa nā ū chin-si̍t ê pêng-iú thang tóe kàu chit keng chhù tīⁿ, chiū tōa bóan-chiok."V、這個猶原是Hi-lī-nî ê 哲學者,名叫做蘇格粒底(Socrates)。伊一擺tī 熱天有起一間厝,總是真細間,所以厝邊ê 人真奇怪。逐家teh 想講,怎樣伊tiàm hit 間會滿足?就問伊,講,「甚物理由,親像你這款ê 出名人來起到這間那鳥櫥ê 厝?是你beh tiàm mah?」蘇格粒底應in,講,「實在有理由。雖罔這間厝chiah-ni̍h細間,iáu-kú我若有真實ê 朋友thang tóe 到這間厝tīⁿ,就大滿足。」
  (Tâi-ôan Kàu-hōe-pò tē 512 kòan, 1927 nî 11 ge̍h)(台灣教會報第512卷,1927年11月)
回目錄    回上一頁    日治時期,   1927年, 散文