回目錄 回上一頁 本篇文章總共有 58 個段落, 110 個語句, 1031 個語詞, 1512 個音節
Tâi-gí tap-chhùi-kó͘_03 台語答嘴鼓_03
Koeh Bûn-kheng 郭文卿
  Píⁿ : Á-bô lí mā kà nn̄g-pō͘--á.扁:Ah無你mā教兩步--仔。
  Sūn: 1925 nî Chhòa Pôe-hóe thui-sak Tâi-gí bûn-hòa ê sî-chūn, ū the̍h-chhut “cha̍p-hāng kóan-kiàn”, sūn-sòa koh chò koa lâi thui-tōng.順:1925年蔡培火推sak台語文化ê時陣,有提出「十項管見」,順續koh做歌來推動。
  píⁿ : Góa sī chai-iáⁿ ū “Cha̍p-hāng kóan-kiàn” chit-pún chheh, m̄-kú m̄ bat thiaⁿ-kìⁿ sím-mi̍h koa, lí ē sái kóng lâi phīⁿ-phang bōe?扁:我是知影有《十項管見》這本冊,m̄-kú m̄ bat聽見甚物歌,你會使講來鼻芳bōe?
  Sūn: Hó ah! I ê koa-sû sī án-ni siá--ê.順:好ah!伊ê歌詞是án-ni寫--ê。
  Sè-kài hong-khì ji̍t-ji̍t-khai, bô hun lâm-pak kap tang-sai; In-hô lán ê Tâi-ôan tó, kū-siòng kàu taⁿ iû-gôan chāi, kū-siòng kàu taⁿ iû-gôan chāi.世界風氣日日開,無分南北kap東西;因何咱ê 台灣島,舊相到今猶原在,舊相到今猶原在。
  Kòai kòai kòai, in-hô ē chit-iūⁿ, kòai kòai kòai, lán tio̍h siūⁿ khòaⁿ māi.怪怪怪,因何會這樣,怪怪怪,咱著想看mài。
  Ngó͘-kok bô hō͘ bōe chhut-gê, chiáu-á bô si̍t chiū bē poe; Lâng ū thâu-náu chòe iàu-kín, bûn-bêng khai-hòa chū-jiân ē, bûn-bêng khai-hòa chū-jiân ē.五穀無雨bē出芽,鳥仔無翼就bē飛;人有頭腦最要緊,文明開化自然會,文明開化自然會。
  Sī sī sī, kàu-ióng chòe iàu-kín, sī sī sī, lán kú bô tha̍k-chheh.是是是,教養最要緊,是是是,咱久無讀冊。
  Hàn-bûn lī lán í-keng kú, Hô-bûn tāi-ke siōng-bī iú; Lí góa nā ài chhut-thâu-thiⁿ, Pe̍h-ōe-jī ē tio̍h kín hù, Pe̍h-ōe-jī ē tio̍h kín hù.漢文離咱已經久,和文大家尚未有;你我若ài出頭天,白話字會著緊赴,白話字會著緊赴。
  Kiâⁿ kiâⁿ kiâⁿ, bōe-tàng koh iân-tî, Kiâⁿ kiâⁿ kiâⁿ, bōe-tàng koh iân-tî.行行行,bōe當koh延遲,行行行,bōe當koh延遲。
  Tī chia góa mā the̍h chhut “Cha̍p-hāng chhián-kiàn” kap chi̍t-siú koa, hō͘ lí chò chham-khó.Tī chia我mā提出「十項淺見」kap一首歌,hō͘你做參考。
  Píⁿ : Chin-chiàⁿ kám-siā! Chhiáⁿ kóng.扁:真正感謝!請講。
  Sūn: Tē-it hāng: Tiāⁿ chia̍h bú-gí tōa-pó͘-ôan, sim-koaⁿ chiah bōe kiat kui-ôan.順:第一項:定食母語大補丸,心肝才bōe結歸丸。
  Tē-jī hāng: Chè-tēng sin hiàn-hoat, kiáⁿ-sun ōe chhut-thoat.第二項:制定新獻法,子孫會出脫。
  Tē-saⁿ hāng: Kok-hōe kái-kek ài kiám-pòaⁿ, sè-kài ba̍k-chiu kim-kim khòaⁿ.第三項:國會改革ài減半,世界目珠金金看。
  Tē-sì hāng: Sam-thong nā chôan thong, liâm-piⁿ chhiáⁿ sai-kong.第四項:三通若全通,liâm-piⁿ請師公。
  Tē-gō͘ hāng: Chèng-tī ài chheng-bêng, ke-ke hō͘-hō͘ hó ka-têng.第五項:政治ài清明,家家戶戶好家庭。
  Tē-la̍k hāng: Tâi-ôan Tiong-kok, chi̍t-pêng chi̍t-kok, kiáⁿ-sun ōe hēng-hok.第六項:台灣中國,一爿一國,子孫會幸福。
  Tē-chhit hāng: Bú-gí bûn-hòa ài liû-thôan, lâng-lâng éng-óan tòa Tâi-ôan.第七項:母語文化ài流傳,人人永遠tòa台灣。
  Tē-peh hāng: Kok-chè tiâu-liû pún-thó͘-hòa, bí-lē pó-tó lâng ài tòa.第八項:國際潮流本土化,美麗寶島人愛tòa。
  Tē-káu hāng: Le̍k-sú tē-lí ài kàu-io̍k, nńg-thé ngē-thé ài kiàn-tio̍k.第九項:歷史地理ài教育,軟體硬體ài建築。
  Tē-cha̍p hāng: Kok-ka an-chôan ài chù-tiōng, Tâi-ôan chiàⁿ-miâ ài ūn-tōng.第十項:國家安全ài注重,台灣正名ài運動。
  Koh sàng lí chi̍t-tiâu koa, iōng lán Tâi-ôan bîn-iâu “Ú-iā-hoe” ê tiāu lâi chhiùⁿ:Koh送你一條歌,用咱台灣民謠〈雨夜花〉ê調來唱:
  Hó-nî tang, hó-nî tang, chhēng sin-saⁿ súi-tang-tang, kè-tio̍h hó-ang, sim-chêng khin-sang, it-seng it-sè chia̍h bōe khang.好年冬,好年冬,穿新衫súi-tang-tang,嫁著好翁,心情輕鬆,一生一世食bōe空。
  Hó-nî-tang, hó-nî-tang, lâi thāu-lâng bô thāu-thâng, chhang-á tōa-châng, sòan-á bô-kāng, khêng-hoe khui-hoe pah-ji̍t-âng.好年冬,好年冬,來thāu人無thāu蟲,蔥仔大欉,蒜仔無共,瓊花開花百日紅。
  Hó-nî tang, hó-nî-tang, lām chò-hóe piàn-sêng khang, chò-lâng hang-hang, chò-sū thoah-thang, san-tin hái-bī chia̍h bōe phang.好年冬,好年冬,lām做伙變成空,做人hang-hang,做事脫窗,山珍海味食bōe芳。
  Ǹg-bāng ta̍k-ke lóng hó-nî tang, koh bōe hō͘ to̍k-thâng lâi ù-jiám múi chi̍t-ê lâng ê sim-lêng.向望逐家攏好年冬,koh bōe hō͘毒蟲來污染每一個人ê心靈。
  Píⁿ : Chin-chiàⁿ ū kàu-chán, “Hó-nî tang, hó-nî tang, Gô͘ Siok-tin súi-tang-tang” , hó-kì koh hó-thiaⁿ, to-siā ló͘-la̍t! lēng-kang nā “Bûn-hòa-pō͘” sêng-li̍p ê sî, chiah iau-chhiáⁿ lí lâi tàu saⁿ-kāng.扁:真正有夠chán,「好年冬,好年冬,吳淑珍súi-tang-tang」,好記koh好聽,多謝勞力!另工若「文化部」成立ê時,chiah邀請你來鬥相共。
  Sūn: To-siā chóng-thóng sian-seⁿ ê hó-ì, chí-iàu góan ê ǹg-bāng ē si̍t-hiān, góan chiū siā-thiⁿ siā-tē lah !順:多謝總統先生ê好意,只要阮ê向望會實現,阮就謝天謝地lah!
  Kiok: Lí ū kàu hó-ūn neh, kap A-píⁿ-á kóng hiah chē gō͘-sì-saⁿ--ê, hō͘ lâng chiok him-siān ê. góa mā beh kóng chi̍t-ê pì-bi̍t, lí bōe sái kā lâng kóng o͘.菊:你有夠好運neh,kap阿扁仔講hiah濟五四三--ê,hō͘人足欣羨ê。我mā beh講一個秘密,你bōe使kā人講o͘。
  Sūn: Góa iōng góa ê sin-kôan thé-tāng chò pó-chèng, cho̍at-tùi bōe kóng--chhut-khì, nā bô góa chiū kiám 10 kong-hun, lak 10 kong-kin.順:我用我ê身懸體重做保證,絕對bōe講--出去,若無我就減10公分,落10公斤。
  Kiok: Lí nā siūⁿ beh kiám-pûi chiū kóng chi̍t-siaⁿ, mài tiàm hia kóng hiah ū--ê bô--ê chi̍t tōa-tui. góa kā lí kóng, téng lé-pài jī àm-sî nn̄g-tiám ê sî-chūn, lán hù-thâu--ê A-liân ché lâi chhōe góa khai-káng kóng--菊:你若想beh減肥就講一聲,mài tiàm hia講hiah有--ê無--ê一大堆。我kā你講,頂禮拜二暗時兩點ê時陣,咱副頭--ê阿蓮姐來chhōe我開講講--
  Liân : Chit chām m̄-chai hōan tio̍h sím-mi̍h soah, tek-sit tó chi̍t-sian thó͘-tī-kong, góa lāu-si̍t-lâng kóng lāu-si̍t-ōe, chia ê chèng-kheh m̄-tha̍k le̍k-sú koh pîn-tōaⁿ mn̄g lāu-su, m̄-bat jī koh kóng-ōe tòa chhì bōe sè-jī, si̍t-chāi ū kàu ut-chut, nā m̄-sī lín chó͘-má chit-má teh kia̍h kóai-á, góa chiū sái “Khong-kun it-hō” kah in piàⁿ lah!蓮:這chām m̄知犯著甚物煞,得失tó一仙土地公,我老實人講老實話,chia ê政客m̄讀歷史koh貧憚問老師,m̄-bat字koh講話tòa刺bōe細膩,實在有夠鬱卒,若m̄是lín祖媽chit-má teh kia̍h拐仔,我就駛「空軍一號」kah in拚lah!
  Kiok: A-liân ché ah! Lín bián tio̍h-kiaⁿ mā mài tōa-sè siaⁿ, tòng-chò káu teh pūi hóe-chhia kāng-khóan, sim-chêng pàng hō͘ khin-sang, chu-hoat kai-khong, chū-iû chū-chāi.菊:阿蓮姐ah!Lín免著驚mā mài大細聲,當做狗teh吠火車共款,心情放hō͘輕鬆,諸法皆空,自由自在。
  Liân : Bô kóng bô khì, ná kóng ná khì, kóng kah chia ê mûi-thé o͘-pe̍h lâi, chiong góa ê ōe tn̄g-thâu tn̄g-bóe chhú tiong-ng, bêng-bêng sī pó͘-io̍h-hng, kā góa tòng-chò liû-sng, óng-hùi góa tī “Le̍k-tó tāi-ha̍k” ū-chheh tha̍k kah bô-chheh, siū-chīn khó͘-lān bô òan-chhoeh, koh it-ti̍t teh bú-jio̍k góa ê jîn-keh, si̍t-chāi ná khòaⁿ ná chheh, chheh-phôe chǹg-ji̍p chheh-sim.蓮:無講無氣,那講那氣,講kah chia ê媒體烏白來,將我ê話斷頭斷尾取中央,明明是補藥方,kā我當做硫酸,枉費我tī「綠島大學」有冊讀kah無冊,受盡苦難無怨chhoeh,koh一直teh侮辱我ê人格,實在那看那chheh,chheh皮nǹg入chheh心。
  Kiok: Siáⁿ-lâng kiò lí beh kah hiah thóng-phài--ê ū kóng ū chhiò, chit-má phòa sim-koaⁿ hông chia̍h lâng koh hiâm chhàu-chho leh!菊:啥人叫你beh kah hiah統派--ê有講有笑,chit-má剖心肝hông食人koh嫌臭臊leh!
  Liân : Lí ná án-ne kóng neh! lâng góa mā sī beh chhiok-chìn cho̍k-kûn hô-hâi chiah hi-seng chū-ngó͘, lo̍h-hái chò siáu-bó͘. Á-bô lí kóng beh án-cháiⁿ chò neh?蓮:你哪án-ne講neh?人我mā是beh促進族群和諧才犧牲自我,落海做痟某。Ah無你講beh án-cháiⁿ做neh?
  Kiok: Lán lóng sī cha-bó͘-lâng, “un-jiû” sī lú-sèng siōng tōa ê bú-khì, jiû lêng khek kǹg, chi̍t-sì-lâng bián phah-sǹg, un-jiû kam-tiⁿ chhiūⁿ chôaⁿ-chúi, chia̍h liáu bô pûi mā ē súi.菊:咱攏是查某人,「溫柔」是女性上大ê武器,柔能克剛,一世人免扑算,溫柔甘甜像泉水,食了無肥mā會súi。
  Liân : Góa sòa lóng bōe-kì-tit góa sī chi̍t-ê un-jiû ê lú-sèng ho͘! Ta̍k-kang kap hiah ê chèng-kheh bêng-cheng àm-tàu ū kàu thiám, kiông-kiông beh sit-khì góa ê pún-lêng lah!蓮:我煞攏bōe記得我是一個溫柔ê女性ho͘!逐工kap hiah ê政客明爭暗鬥有夠thiám,強強beh失去我ê本能lah!
  Kiok: Tio̍h sī án-ne ah! Lí tio̍h ài chun-chiàu sam-chiông sù-tek lâi chò chiū pó pêng-an chia̍h pah-jī, seng-o̍ah khòai-lo̍k ē sūn-lī.菊:著是án-ne ah!你著ài遵照三從四德來做就保平安食百二,生活快樂會順利。
  Liân : Sī tó sam-chiông sù-tek neh!蓮:是tó三從四德neh!
  Kiok: Tē-it chiông: Sam-put gō͘-sî lâi Ko-hiông, liáu-kái lâm-pō͘ lâng ê sim-siaⁿ, hō͘ lâm-hong sió-chut-á piàn eng-hiông.菊:第1從:三不五時來高雄,了解南部人ê心聲,hō͘南風小卒仔變英雄。
  Tē-jī chiông: Ū-êng bô-êng khì Thian-siông, chhin-kīn gôan-chū-bîn, kap tāi chū-jiân chò pêng-iú, thài-tō͘ m̄-thang siuⁿ khu̍t-kiông.第2從:有閒無閒去天祥,親近原住民,kap大自然做朋友,態度m̄-thang siuⁿ倔強。
  Tē-saⁿ chiông: Siāng-hó poaⁿ-khì tòa Sam-tiông, chò-lâng ài o̍h chhiong chhiong chhiong, chò-sū mài koh o͘-pe̍h chhiong, án-ne lēng-kang chiah ōe hōng-hông piàn o̍ah-liông.第3從:上好搬去tòa三重,做人ài學衝衝衝,做事mài koh烏白衝,án-ne另工才會鳳凰變活龍。
  Tē-it tek: Chhùi-chi̍h chò kong-tek, lâng-kóng sim bái bô lâng chai, chhùi pháiⁿ siōng lī-hāi, tùi-hù thóng-phài ài chhiò chhiò khóaⁿ seng-lé, pài ôan chiah lâi lé.第1德:嘴舌做功德,人講心bái無人知,嘴歹上厲害,對付統派ài笑笑款牲禮,拜完才來lé。
  Tē-jī-tek, sin-tōaⁿ chhiūⁿ nńg-tek: chò-lâng chò-sū nńg-sin-tōaⁿ, khiam-hi chū-séng mài chhàu-tōaⁿ, chē-chē pêng-iú lâi chò-phōaⁿ.第2德,身段像軟竹:做人做事軟身段,謙虛自省mài臭tōaⁿ,濟濟朋友來做伴。
  Tē-saⁿ tek: Iōng-sim cheng kôan-ek, lâng kóng nā sī ài kè-kàu, thàn-chá thiah lô͘-chàu, kap lâng iōng-sim kau-pôe, lēng-kang khah bōe thu̍t-chhôe, chē hō͘ chiàⁿ chiah ōe tit lâng thiàⁿ, khah séng sì-tang ê phah-piàⁿ.第3德:用心爭權益,人講若是ài計較,趁早拆爐灶,kap人用心交陪,另工較bōe凸箠;坐hō͘正才會得人疼,較省四冬ê扑拚。
  Tē-sì tek: Chû-pi chò khì-phek, lâng lóng kóng lí sī lú tiong hô-kiat, ūi bîn-chú, ūi jîn-kôan chhut-seng ji̍p-sí, lóng bô òan-thàn, ū liōng chiah ū hok, ū chû-pi ê sim chiah ū móa-chiok.第4德:慈悲做氣魄,人攏講你是女中豪傑,為民主,為人權出生入死,攏無怨嘆。有量才有福,有慈悲ê心才有滿足。
  Liân : To-siā lí ê chí-tō, góa ē jīn-chin khì chò góa siōng tiōng-iàu ê kak-sek, koh khah chē khùi-la̍t ūi lán Tâi-ôan lâng phah-piàⁿ lah!蓮:多謝你ê指導,我會認真去做我上重要ê角色,koh較濟氣力為咱台灣人扑拚lah!
  Kiok: M̄-bián hiah kheh-khì lah!菊:M̄免hiah客氣lah!
  Sūn: Lán nn̄g-ê lóng sī ū hok-khì ê lâng, Tâi-ôan chhut chin-chú, lán koh ē-tàng hiáng-siū chū-iû kap bîn-chú, si̍t-chāi ū kàu hó.順:咱兩個攏是有福氣ê人,台灣出真主,咱koh會當享受自由kap民主,實在有夠好。
  Kiok: Kàu taⁿ lí chiah chai.菊:到今你才知。
  Kiok: A-kiok--a菊:阿菊--a 。
  Sūn : A-sūn--a.順:阿順--a。
  Ha̍p: Chiok-hok tāi-ke pêng-an khòai-lo̍k chia̍h pah-jī, gín-á tōa-sè hó io-chhī,SARS liû-hêng ài sè-jī, ka-têng sū-gia̍p chiâu sūn-lī.Ǹg-bāng tāi-ke chia̍h pá êng-êng, chòe-hóe lâi chhòng-chō Tâi-gí ê bûn-bêng. Kám-un o͘ !合:祝福大家平安快樂食百二,囡仔大細好io飼,SARS流行ài細膩,家庭事業chiâu順利。向望大家食飽閒閒,做伙來創造台語ê文明。感恩o͘!
回目錄    回上一頁    終戰後,   2004年, 劇本